LED چیست و چطور تست میشود؟ آموزش تست LED با مولتیمتر
تست LED یکی از سادهترین و پرتکرارترین کارهایی است که هر تعمیرکار برد انجام میدهد؛ از بکلایت نمایشگر گرفته تا چراغ نشانگر روی کنترلبرد. در این مقاله میبینید LED چیست، چرا حتماً به مقاومت محدودکننده نیاز دارد و چطور در چند ثانیه سالم یا سوخته بودن آن را تشخیص دهید. اگر مسیر یادگیری خود را تازه شروع کردهاید، آموزش الکترونیک از صفر تا صد نقطه شروع خوبی است.
LED چیست؟
LED مخفف Light Emitting Diode یا دیود نورانی است. این قطعه از خانواده دیود است و مانند هر دیود دیگری فقط در یک جهت جریان را عبور میدهد؛ با این تفاوت که هنگام عبور جریان، انرژی را بهجای گرما به نور تبدیل میکند. همین ویژگی باعث شده بازده آن بهمراتب بالاتر از لامپهای رشتهای باشد.
افت ولتاژ LED چقدر است؟
برخلاف دیود سیلیکونی معمولی که حدود ۰٫۷ ولت افت دارد، افت ولتاژ LED به رنگ آن بستگی دارد. این عدد در طراحی مدار و در تست قطعه اهمیت زیادی دارد.
| رنگ LED | افت ولتاژ تقریبی | کاربرد رایج |
|---|---|---|
| قرمز | ۱٫۸ تا ۲٫۲ ولت | چراغ نشانگر |
| زرد و نارنجی | ۲ تا ۲٫۲ ولت | نشانگر وضعیت |
| سبز | ۲ تا ۳٫۲ ولت | نشانگر روشن بودن |
| آبی و سفید | ۳ تا ۳٫۴ ولت | بکلایت نمایشگر |
| مادون قرمز | ۱٫۲ تا ۱٫۵ ولت | ریموت و سنسور |
چرا LED به مقاومت محدودکننده نیاز دارد؟
LED یک قطعه جریانمحور است؛ یعنی با کمی افزایش ولتاژ، جریان آن بهشدت بالا میرود و قطعه در چند ثانیه میسوزد. برای همین همیشه یک مقاومت بهصورت سری با آن بسته میشود تا جریان محدود بماند.
مقدار این مقاومت از رابطه ساده زیر به دست میآید که مستقیماً از قانون اهم میآید:
R = (ولتاژ منبع − افت ولتاژ LED) ÷ جریان موردنظر
مثال: برای یک LED قرمز با افت ۲ ولت و جریان ۱۵ میلیآمپر روی منبع ۵ ولت، مقاومت لازم برابر ۳ تقسیم بر ۰٫۰۱۵ یعنی حدود ۲۰۰ اهم میشود. چون این قطعه سری بسته میشود، آشنایی با مدار سری و موازی برای طراحی درست ضروری است.
روش تست LED با مولتیمتر
- سلکتور مولتیمتر را روی حالت تست دیود بگذارید.
- پروب قرمز را به آند و پروب مشکی را به کاتد وصل کنید.
- اگر LED سالم باشد، عددی بین حدود ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ نمایش داده میشود و معمولاً قطعه کمی روشن میشود.
- پروبها را جابهجا کنید؛ در جهت معکوس باید OL نشان دهد.
- اگر در هر دو جهت صفر یا نزدیک صفر بود، LED اتصال کوتاه است و اگر در هر دو جهت OL بود، سوخته است.
توجه کنید که برخی مولتیمترهای ارزان ولتاژ کافی برای روشن کردن LEDهای سفید و آبی ندارند و ممکن است قطعه سالم را معیوب نشان دهند. روش کار با حالتهای مختلف دستگاه در مقاله آموزش کار با مولتیمتر توضیح داده شده است.
تشخیص آند و کاتد
در LEDهای معمولی پایه بلندتر آند و پایه کوتاهتر کاتد است و بدنه سمت کاتد کمی صاف است. در نمونههای SMD یک علامت یا برش گوشه، کاتد را مشخص میکند. برای شناخت بهتر پکیجها مقاله قطعات SMD و DIP روی برد را ببینید.
تست LEDهای بکلایت روی برد
در نمایشگرها چند LED بهصورت سری در یک رشته بسته میشوند و با ولتاژ بالا تغذیه میشوند. اگر یکی از آنها بسوزد، کل رشته خاموش میشود. برای پیدا کردن قطعه معیوب معمولاً از منبع تغذیه آزمایشگاهی با جریان محدود یا از تستر مخصوص بکلایت استفاده میشود. اندازهگیری ولتاژ رشته و مقایسه آن با مقدار انتظار، سریعترین راه تشخیص است.
پنج اشتباه رایج در کار با LED
- وصل کردن مستقیم LED به باتری بدون مقاومت سری.
- استفاده از ولتاژ معکوس که میتواند به جانکشن آسیب بزند.
- لحیمکاری طولانی و داغ که قطعه را خراب میکند؛ نکات مهم در کار با هویه آمده است.
- جایگزینی LED با رنگ متفاوت بدون تغییر مقاومت سری.
- قضاوت درباره LED روی برد بدون در نظر گرفتن مسیرهای موازی.
پرسشهای متداول
آیا میتوان LED را با باتری ۹ ولت تست کرد؟
فقط در صورتی که یک مقاومت حدود ۵۶۰ اهم بهصورت سری با آن ببندید؛ در غیر این صورت قطعه میسوزد.
چرا LED من کمنور شده است؟
معمولاً به دلیل افت جریان تغذیه، افزایش مقدار مقاومت سری یا کهنگی خود قطعه.
تفاوت LED با دیود معمولی چیست؟
هر دو یکطرفهاند، اما LED انرژی را به نور تبدیل میکند و افت ولتاژ بیشتری دارد.
آیا LED قطبیت دارد؟
بله، برعکس بستن باعث روشن نشدن آن میشود و در ولتاژ بالا به قطعه آسیب میزند.
چگونه چند LED را با هم روشن کنیم؟
در ولتاژ بالا سری و در ولتاژ پایین موازی، اما هر شاخه موازی باید مقاومت سری مخصوص خودش را داشته باشد.
جمعبندی
LED یک دیود ساده اما حساس است؛ همیشه به قطبیت و جریان آن توجه کنید. تست آن با حالت دیود مولتیمتر فقط چند ثانیه طول میکشد و در بیشتر موارد جواب قطعی میدهد. برای ادامه مسیر یادگیری، نقشه راه آموزش الکترونیک را دنبال کنید و برای آموزش عملی سراغ دورههای تعمیرات الکترونیک بروید.
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.